Waarom ziet Schalkwijk eruit zoals het eruitziet? Haerlem duikt in de naoorlogse stad

Op zondag 22 november kijkt Historische Vereniging Haerlem naar naoorlogse stadsuitbreiding, Schalkwijk en jonge monumenten.

Kijk naar de ruimte tussen gebouwen

Bij een wandeling door Schalkwijk valt de afstand tussen bouwblokken op. Groen, wegen en voorzieningen vormen samen een wijk die anders is opgebouwd dan de straten rond de Grote Markt. De lezingenmiddag gaat over de ontwikkeling van de stad na 1945. Gebruik die schaalverschillen als vertrekpunt om te begrijpen hoe Haarlem uitbreidde.

Wanneer is een naoorlogs gebouw erfgoed?

Een jong monument oogt soms nog vertrouwd omdat je het dagelijks passeert. Kijk bij een voorbeeld uit de lezing eens naar de oorspronkelijke functie, de ligging en wat er later aan het gebouw veranderd is. Daarmee zie je waarom een gebouw van betekenis kan zijn voor de wijk, zelfs als het minder oud is dan de bekende gevels in het centrum.

Drie dingen die je zelf in de wijk kunt terugzien

Kijk bij een volgend bezoek eerst naar de route tussen woningen, winkels en andere voorzieningen. Let daarna op de ruimte tussen gebouwen, bijvoorbeeld waar een groenstrook begint en hoe mensen er oversteken. Kijk ten slotte naar een gebouw dat je bekend voorkomt. Vraag jezelf af wat er oorspronkelijk werd gebouwd voor de wijk en welke functie later is toegevoegd. Zo wordt de schaal van naoorlogse stadsplanning concreet.

De middag begint in de Sociëteit Vereeniging aan de Zijlweg. Wie de lezingen wil combineren met een wandeling door Schalkwijk, kan die het beste als een apart bezoek plannen. Met foto’s van een straat of winkelcentrum kun je achteraf kijken welke patronen je herkent. De lezing over jonge monumenten geeft daar een tweede vraag bij: hoe bepaal je welk gebouw bescherming verdient wanneer een wijk in de loop der tijd verder verandert?

Prijs en aanvang

De middag loopt van 13.30 tot 17.15 uur aan Zijlweg 1. Voor niet-leden vermeldt Haerlem €15 inclusief een consumptie. In de prijslijst staat €10 voor Haerlem-leden en €5 voor leden van de Sociëteit. Bij de boekopties noemt de pagina €5 korting voor Haerlem-leden ten opzichte van het reguliere bedrag.

Winkelcentrum Schalkwijk in Haarlem. Beeld: Werard Giraldus · bronfoto op Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0.