Schilderen met muziek in Haarlem: zo hoor je de wandeling door een tentoonstelling

Drie manieren om van beeld naar muziek te gaan

Het programma van Symfonieorkest Haerlem begint bij een eiland, voert naar een Frans buitenfeest en eindigt op een tentoonstelling. De stukken hebben gemeen dat er schilderkunst achter zit. De manier waarop die inspiratie in muziek terechtkomt, verschilt. Rachmaninov bouwt een klankwereld bij één schilderij, Poulenc gebruikt de sfeer van een schildertraditie en Moessorgski maakt een tocht langs verschillende werken. Dat verschil geeft ook bezoekers zonder klassieke voorkennis drie duidelijke aanknopingspunten.

Luister naar beweging vóór je naar een melodie zoekt

In Het Dodeneiland van Rachmaninov kun je letten op het herhaalde ritme en de manier waarop daar spanning bovenop komt. Zet dat naast Les Biches van Poulenc, waar wisselende lichtheid en levendigheid passen bij de buitenfeesten uit de schilderwereld van Watteau. Bij Schilderijententoonstelling keert wandelmuziek terug tussen verschillende muzikale taferelen. Probeer de promenade te herkennen als die opnieuw opduikt. De overgang is deel van het verhaal: je hoort zowel het kijken naar een werk als het lopen naar het volgende.

Wat kost een plek in de Grote Zaal?

Het concert op zondag 22 november duurt volgens PHIL van 15.00 tot 17.00 uur, met pauze. Kaarten staan voor €18,50 tot €24,50 in de verkoop, inclusief het aangekondigde drankje. Michiel van Vliet dirigeert. Als je voor het eerst gaat, helpt het om de drie titels in volgorde te onthouden. Dan kun je zonder tijdens het spel te hoeven lezen volgen wanneer het orkest van de ene beeldwereld naar de andere overgaat.

Een luisterroute voor wie voor het eerst gaat

Bekijk vóór het concert eventueel een afbeelding van Böcklins Dodeneiland. Kies één detail, zoals het water of de afstand tussen de boot en het eiland, en let erop welke delen van de muziek dat beeld bij je oproepen. Voor Moessorgski heb je die voorbereiding minder nodig om de opbouw te volgen: de promenade helpt je horen wanneer de muzikale bezoeker weer verder loopt. Vergelijk vervolgens hoe een korte, scherpe passage anders werkt dan een passage waarin het orkest de spanning lang vasthoudt.

Wat je met de pauze kunt doen

Het concert in de Grote Zaal heeft volgens PHIL een pauze. Gebruik die om met je gezelschap één moment uit het eerste deel te vergelijken: hoorden jullie dezelfde beweging of dachten jullie aan verschillende beelden? Dat werkt ook als je weinig van de werken weet. Bij het vervolg kun je dan anders luisteren. Wie vooral voor Moessorgski komt, heeft aan de terugkerende promenade een duidelijk herkenningspunt, ook zonder de beelden van Hartmann bij de hand.